تهران همچون موجودی زنده و در حال رشد است که نفس کشیدن آن در گرو توسعه زیرساخت‌ها و بهبود کیفیت زندگی ساکنان آن است. در این میان، مسئله مسکن و نحوه مشارکت شهروندان در طرح‌های عمرانی، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی مدیریت شهری بوده است. طرح «خانه‌ریز» پاسخی است نوآورانه به این دغدغه که می‌کوشد پیوندی ناگسستنی میان سرمایه‌های خرد مردم و پروژه‌های بزرگ ساختمانی برقرار کند. این رویکرد، نه تنها یک راهکار اقتصادی، بلکه گامی بلند به سوی عدالت اجتماعی در عرصه ساخت‌وسازهای شهری محسوب می‌شود.


پروژه فجر؛ آغازگر یک مسیر تازه


پروژه فجر به عنوان پیش‌قراول این طرح، الگویی از دقت و شفافیت در برنامه‌ریزی است. در این پروژه، بازه زمانی هجده‌ماهه برای تکمیل بنا تعریف شده تا شهروندان با اطمینان کامل از روند اجرایی، سرمایه‌های خود را به کار گیرند. مدیریت شهری در این مسیر، راهکارهای متنوعی را برای ذی‌نفعان در نظر گرفته است تا آرامش خاطر سرمایه‌گذاران در تمامی مراحل حفظ شود.


اصول حاکم بر مشارکت و مالکیت


هنگامی که پروژه به مرحله تحویل می‌رسد، دارندگان خانه‌ریز که سهم آنان معادل یک واحد آپارتمان است، در اولویت نخست برای تملک قرار می‌گیرند. اگرچه این واگذاری از فیلتر شفاف و عادلانه مزایده عبور می‌کند تا حقوق سایر سرمایه‌گذاران محفوظ بماند، اما اولویت ویژه برای خانه‌ریزداران، حق آنان را در این مشارکت تضمین می‌کند. در سوی دیگر، برای کسانی که تمایلی به تملک ملک ندارند، سازوکار مالی هوشمندانه‌ای پیش‌بینی شده است. پس از فروش واحدها در قالب مزایده، سهم سرمایه‌گذاری این افراد به همراه سود حاصل از آن به طور کامل پرداخت می‌شود. در واقع، این طرح به شهروندان اجازه می‌دهد بدون درگیر شدن در پیچیدگی‌های ساخت‌وساز، از بازدهی پروژه‌های ملکی بهره‌مند شوند.