نزدیک به پنج ماه از حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران میگذرد، شوک نفتی ناشی از این رویداد، الگویی آشنا را تکرار کرده است: یک منازعهی نظامی یا گسست سیاسی، چندین میلیون بشکه از عرضهی روزانهی نفت را از بازار خارج میسازد، قیمتها صعودی میشوند و تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در پی جبران این کسری برمیآیند.
بهگزارش صندوق بینالمللی پول، جنگ ایران، عمیقترین شوک نفتی در تاریخ معاصر را ایجاد کرده است و پیشبینی میشود که وخامت آن افزایش یابد. میزان کاهش کنونی عرضهی نفت، حتی از بحرانهای بزرگی نظیر تحریم نفتی 1973، انقلاب ایران در 1979، جنگ خلیج فارس در 1990 و حملهی روسیه به اوکراین در 2022 نیز فراتر رفته است.
کاهش تولید نفت ایران همزمان با انقلاب اسلامی
در اواخر دههی 1970 میلادی، انقلاب ایران موجب شدیدترین کاهش تولید نفت این کشور گردید: میزان تولید از 5.3 میلیون بشکه در روز در سال 1978 به 1.48 میلیون بشکه در روز در سال 1980 تنزل یافت که کاهشی 72درصدی را نشان میدهد و ایران را از جایگاه چهارمین تولیدکنندهی بزرگ جهان به رتبهی پانزدهم سقوط داد. عراق بهطور موقت از این وضعیت منتفع شد و در سال 1979 با تولید 3.49 میلیون بشکه در روز به اوج خود رسید و از ایران پیشی گرفت، اما جنگ تحمیلی که از سپتامبر 1980 آغاز گردید، هر دو طرف را بهشدت متأثر ساخت، تولید عراق تا سال 1981 به 0.91 میلیون بشکه در روز کاهش یافت، در حالی که تولید ایران در همان سال به 1.32 میلیون بشکه در روز رسید.
کویت که در سال 1979 روزانه حدود 2.6 میلیون بشکه تولید میکرد، در طول سالهای جنگ ایران و عراق (1988ـ1980) روندی نزولی را تجربه نمود؛ چرا که این کشور بهعنوان یکی از اعضای کلیدی اوپک، سیاستهای مدیریت ظرفیت را برای حفظ ذخایر عظیم راهبردی خود و هماهنگی در تعدیل تولید با سایر اعضا در پیش گرفته بود.
دیدگاه خود را بنویسید