مجمع عمومی فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران، بیانیه‌ای با موضوع «تحلیل وضعیت بحرانی باروری، چشم انداز جمعیتی کشور و نقشه راه مداخلات اولویت دار» منتشر کرد.

متن کامل بیانیه به شرح زیر است: 

هوالحکیم

وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا وَجَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ بَنِینَ وَحَفَدَةً (آیه 72 سوره نحل): و خدا از جنس خودتان برای شما زوج آفرید و از آن زوج‌ها فرزندان و نوادگان را برای شما قرار داد.

تداوم و بقای ملی، پویایی اقتصادی، تاب‌آوری اجتماعی و حفظ امنیت و خروجی بهینه نظام سلامت کشور مستلزم داشتن ساختار جمعیتی متوازن و جوان است. ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت توسط رهبر شهید انقلاب امام خامنه‌ای (قدس سره) در سال 1393، پایه‌گذار طراز نوینی در طراحی‌ها و سیاست‌های جمعیتی کشور بود که عمل و اجرای آن می‌تواند این میراث بزرگ را به حرکتی پویا و تاثیرگذار و اثربخش در حوزه جمعیت تبدیل نماید. فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران بر مبنای وظیفه حاکمیتی، ملی، علمی و اخلاقی خود در رصد عام سلامت عمومی و سیاست‌های کلان، خطر ورود کشور به تله باروری بسیار پایین را با شفافیت و مستندات علمی ارائه می کند.

مداخلات کلان و تقنینی در حوزه جمعیت کشور طی سال‌های اخیر بیش از آن که بر شواهد علمی، ساختار انگیزشی واقع‌گرایانه و مهار موانع زیستی-معیشتی استوار باشد، دچار خطای تخصیص منابع و غفلت از اولویت‌های بلافصل جوانان شده است. مقوله جمعیت یک مقوله چندوجهی مرکب از وجوه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است و پرداختن به هر یک از این وجوه و رها ساختن سایر وجوه اشتباهی محض و راهبردی است ترسیم دورنمای روشن از آینده و ایجاد امید و نشاط در راه نیل به زندگی مطلوب از طرق فرهنگ، هنر و رسانه از کلیدی‌ترین نکات برای حرکت در این مسیر است. این بیانیه با هدف تصحیح فوری ریل‌گذاری‌های موجود در سه بخش اصلی تنظیم شده است.

بخش اول: تحلیل وضعیت موجود (شاخص‌ها و شواهد آماری)

 شاخص‌های جمعیتی کشور حاکی از ورود ایران به مرحله‌ای بحرانی و کم‌سابقه در پویایی جمعیت است. نرخ باروری کل از حدود 2٫1 فرزند به ازای هر زن در سال 1395 و 1.7 در سال 1400 به نزدیک 1٫34 در سال 1404 تنزل یافته است؛ فاصله‌ای معنادار با سطح جانشینی (2٫1) که کشور را در زمره مناطق با باروری بسیار پایین قرار می‌دهد. هم‌زمان، شمار مطلق موالید سالانه پس از سقوط به زیر یک میلیون در سال 1403 (979,923 تولد)، در سال 1404 با افت 8٫8 درصدی به 892,278 واقعه کاهش یافته است. با توجه به تثبیت تقریبی مرگ‌ومیر سالانه در سطح 452 هزار نفر، فاصله موالید و وفیات به‌شدت در حال انقباض بوده و روند رشد طبیعی جمعیت با سرعتی فراتر از پیش‌بینی‌های پیشین به سمت نقطه صفر میل می‌کند.