در جریان پنلهای تخصصی سیوسومین همایش سالانه سیاستهای پولی و ارزی، مسئولان بانک مرکزی با تأکید بر ضرورت هماهنگی سیاستهای پولی، مالی، ارزی و تجاری، مجموعهای از راهکارها برای مهار پایدار تورم، صیانت از ارزش پول ملی و تقویت رشد اقتصادی را تشریح کردند.
محمد نادعلی عضو هیئت عالی بانک مرکزی با آسیبشناسی رویکردهای رایج اقتصادی، مدلهای تکبعدی مبتنی بر مهار صرف تورم را برای اقتصاد ایران ناکارآمد دانست و گفت: سیاستگذاری اقتصادی در کشور نیازمند هماهنگی میان سه لایه سیاستهای کلان اقتصادی، سیاستهای احتیاطی خرد و سیاستهای احتیاطی کلان است و این اجزا باید در یک منظومه منسجم عمل کنند.
وی با اشاره به رویکردهای موسوم به نئولیبرالی اظهار داشت: در این نگاه، همه سیاستها صرفاً در خدمت کنترل تورم قرار میگیرند و بانک مرکزی نیز استقلال کامل دارد، اما چنین الگویی با شرایط اقتصاد ایران، محدودیتهای ناشی از تحریم، جنگ و نقش حمایتی دولت سازگار نیست و میتواند به افزایش فقر، بیکاری و نابرابری اجتماعی منجر شود.
نادعلی با تشریح الگوی مورد نظر بانک مرکزی افزود: در رویکرد جدید، مفهوم «استقلال مسئولانه» برای بانک مرکزی دنبال میشود؛ به این معنا که سیاست پولی علاوه بر حفظ ثبات قیمتها، نسبت به وضعیت معیشت مردم نیز مسئولیت دارد.
وی هدایت اعتبار به سمت فعالیتهای مولد، مدیریت هوشمند نقدینگی، حرکت تدریجی به سمت نرخهای مبتنی بر بازار همراه با مدیریت نوسانات، هدفمند کردن حمایتهای رفاهی و تنظیم سیاستهای تجاری در راستای حمایت از تولید و کنترل تورم را از ارکان این الگو عنوان کرد.
کنترل نقدینگی تنها از مسیر سیاست پولی امکانپذیر نیست
در ادامه این نشست، داوود دانشجعفری عضو هیئت عالی بانک مرکزی، رشد بالای نقدینگی، فشار مالی دولت بر بانک مرکزی، ناترازی شبکه بانکی و خلق پول بانکی را از مهمترین عوامل تشدید تورم در اقتصاد ایران دانست.
وی با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در کنترل تورم گفت: آمریکا پس از بحران مالی از ابزار پرداخت سود به ذخایر مازاد بانکها برای کاهش سرعت گردش پول استفاده کرد. روسیه نیز در شرایط جنگی با افزایش نرخ بهره و مدیریت منابع ارزی، فشارهای تورمی و ارزی را کنترل کرد. چین نیز با اتکا به هماهنگی میان سیاستهای پولی، مالی و تجاری توانست نقدینگی را مدیریت کند.
دانشجعفری اصلاح ترازنامه بانکها را یکی از الزامات اصلی مهار تورم عنوان کرد و افزود: داراییهای موهوم، مطالبات غیرجاری و وضعیت واقعی سرمایه بانکها باید شفاف شود و بانکهایی که با کمبود شدید سرمایه مواجه هستند، اصلاح، ادغام یا محدود شوند.
وی تأکید کرد: باید میان بانکهایی که با اضافهبرداشت از بانک مرکزی یا خلق پول بیضابطه فعالیت میکنند و بانکهایی که منابع خود را در خدمت تولید قرار میدهند، تفاوت قائل شد.
عضو هیئت عالی بانک مرکزی همچنین انتشار اوراق مالی اسلامی از جمله صکوک را یکی از ابزارهای مؤثر برای جذب نقدینگی سرگردان و جلوگیری از ورود آن به بازارهای غیرمولد نظیر ارز، طلا و مسکن دانست.
وی خاطرنشان کرد: کنترل نقدینگی تنها از مسیر سیاست پولی امکانپذیر نیست و بدون انضباط مالی دولت، اصلاح نظام بانکی، هماهنگی سیاست ارزی، بازار سرمایه و تجارت خارجی، دستیابی به مهار پایدار تورم دشوار خواهد بود.
دیدگاه خود را بنویسید