بابک نگاهداری رئیس مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، در واکنش به بیانیه اخیر شورای همکاری خلیج فارس و ایالات متحده، اظهار داشت: این بیانیه را باید در چارچوب تلاشهای مستمر برای بازآرایی موازنه قدرت و آینده نظم امنیتی خلیج فارس تحلیل کرد. این سند صرفاً مجموعهای از مواضع سیاسی نیست، بلکه بیانگر تداوم رویکردی است که امنیت منطقه را همچنان در چارچوب مداخلات و ترتیبات فرامنطقهای تعریف میکند. تجربه چند دهه گذشته نیز نشان داده است که حضور و رقابت قدرتهای فرامنطقهای نهتنها به کاهش ناامنیها منجر نشده، بلکه خود به یکی از مهمترین عوامل شکلگیری بحرانها، تشدید رقابتهای ژئوپلیتیکی و افزایش بیاعتمادی میان کشورهای منطقه تبدیل شده است.
نگاهداری با تأکید بر اینکه مداخله قدرتهای فرامنطقهای مهمترین عامل بیثباتی و تنازع در زیرمنطقه خلیج فارس است، گفت: «در مرکز پژوهشهای مجلس، بستهای راهبردی برای شکلدهی به نظم نوین خلیج فارس تدوین شده که بر این اصل استوار است که امنیت منطقه باید به دست کشورهای منطقه و بر پایه منافع مشترک آنان تأمین شود.» وی افزود: این بسته، مشارکت فعال همه کشورهای ساحلی خلیج فارس را مبنای شکلگیری نظمی بومی، فراگیر و پایدار قرار میدهد؛ نظمی که به جای اتکا به ائتلافهای بیرونی، بر گفتوگو، اعتمادسازی، همکاریهای امنیتی، توسعه اقتصادی و احترام متقابل به حاکمیت کشورها استوار است.
امنیت خلیج فارس باید با مشارکت کشورهای منطقه تأمین شود
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در تشریح مبانی این بسته راهبردی تصریح کرد: نظم نوین خلیج فارس صرفاً یک مفهوم سیاسی یا نظامی نیست، بلکه ماهیتی چندبعدی دارد و ابعاد سیاسی، امنیتی، اقتصادی، فناورانه و فرهنگی را بهصورت همزمان در بر میگیرد. هرچند در شرایط کنونی و در پی تحولات جنگی، ابعاد سیاسی و امنیتی برجستهتر شدهاند، اما طراحی یک نظم پایدار مستلزم توجه همزمان به همه این مؤلفهها است. وی خاطرنشان کرد که خلیج فارس را نمیتوان جدا از محیط پیرامونی آن تحلیل کرد؛ زیرا ایران در تقاطع چند نظام منطقهای شامل آسیای مرکزی، قفقاز، آسیای جنوبی و غرب آسیا قرار دارد و تحولات این مناطق بهطور مستقیم بر امنیت و نظم خلیج فارس اثرگذار است. از این منظر، شرایط پس از جنگ و تضعیف نظم آمریکامحور، فرصت مناسبی را برای گذار از نظم موجود به یک نظم بومی، منطقهمحور و مبتنی بر مشارکت کشورهای منطقه فراهم کرده است.
نگاهداری در ادامه با اشاره به مهمترین مؤلفههای بسته راهبردی مرکز پژوهشهای مجلس گفت: نخستین مؤلفه این بسته، بازتعریف محور مقاومت بهعنوان بخشی از معماری امنیتی غرب آسیا است. در این چارچوب، امنیت منطقه باید بر پایه اصل «امنیت تقسیمناپذیر» شکل گیرد؛ به این معنا که امنیت ایران و متحدان منطقهای آن به یکدیگر پیوند بخورد و هرگونه تهدید علیه یکی از اعضای این شبکه، تهدیدی علیه کل ساختار امنیتی منطقه تلقی شود. این رویکرد، بازدارندگی را از سطح ملی به بازدارندگی شبکهای ارتقا داده و هزینه هرگونه اقدام تهاجمی را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
دیدگاه خود را بنویسید